Abstrakt
Poetyckie marzenie Tadeusza Gajcego było nie tylko środkiem służącym przezwyciężaniu grozy i absurdu czasów, ale też sposobem wyrażania osobistego stosunku do pojęcia śmierci i ofiary – wyrastającego przecież z doświadczeń okupacyjnej codzienności. Temat ten zdominował świadomość twórczą Gajcego i wywarł decydujący wpływ na charakter jego testamentalnego przesłania zawartego w Gromie powszednim. Głównym celem niniejszych refleksji jest próba odnalezienia w poezji Tadeusza Gajcego uzasadnienia dla motywów jego postępowania i wyborów życiowych. W pracy wyróżniłem trzy dopełniające się części. W pierwszej skupiłem się na analizie poetyckich obrazów Gajcego, zwracając uwagę na rolę poetyki marzenia w kształtowaniu postaw etycznych. W drugiej zająłem się obecną w twórczości autora Przed odejściem problematyką ofiary w relacji do męczeńskiej tradycji romantycznej. W części ostatniej, najbardziej obszernej, starałem się skonfrontować poetyckie przesłanie Tadeusza Gajcego z oceną tamtych wydarzeń i postaw przez Czesława Miłosza. W tej części pracy (sygnalnie) uwzględniłem również – jako istotny z perspektywy kontynuacji postawy walecznej – stosunek Zbigniewa Herberta do wyborów życiowych pokolenia Kolumbów.
Bibliografia
Baczyński K.K., Wybór poezji, Lublin 1992.
Baczyński K.K., Wybór poezji, Warszawa 1982.
Bachelard G., Wyobraźnia poetycka, Warszawa 1975.
Balcerzan E., Poezja polska część II 1939-1965, cz. 1, Warszawa 1982.
Bartelski L., Genealogia ocalonych, Kraków–Wrocław 1985.
Bereś S., Cierń konspiracji, [w:] Miłosz i Miłosz, red. A. Fiut, Kraków 2013.
Bereś S., Gajcy. W pierścieniu śmierci, Wołowiec 2016.
Bereś S., Ręka opatrzności. Rozmowy z Czesławem Miłoszem, „Odra” 1997, nr 12.
Bereś S., Uwięziony w śmierci. O twórczości Tadeusza Gajcego, Warszawa 1992.
Bojnicki G., A Nazareńczyk został sam, praca magisterska złożona na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu.
Bojnicki G., Pierwsze krople burzy, „Kresy” 2000, nr 41.
Fiut A., Głosy niedosłyszane, „Kwartalnik Artystyczny” 2014, nr 2.
Fiut A., Rozmowy z Czesławem Miłoszem, Kraków 1981.
Gajcy T., Pisma, Kraków 1980.
Iwaszkiewicz J., Notatki 1939–1945, Wrocław 1991.
Janicka E., Andrzej Trzebiński – „nowy jakiś polski Nietzsche”? O trzecim redaktorze „Sztuki i Narodu” w świetle jego dziennika oraz polemik z Czesławem Miłoszem, „Teksty Drugie” 2001.
Karwowska M., Antropologia wyobraźni twórczej w badaniach literackich. Świat wyobrażony Brunona Schulza, Łódź 2015.
Łukasiewicz J., Oko poematu, Wrocław 1992.
Miłosz Cz., Refleksje warszawskie, Komentarz, „Teksty Drugie” 2001, nr 3–4.
Miłosz Cz., Wiersze 2, Kraków–Wrocław 1984.
Maj B., Biały chłopiec. O poezji Tadeusza Gajcego, Kraków 1992.
Marx J., Dwudziestoletni poeci Warszawy, Warszawa 1994.
Mikołajczak M., Pomiędzy końcem i apokalipsą, Toruń 2013.
Ożóg Z., Romantycy czasu wojny. Liryka Krzysztofa Kamila Baczyńskiego oraz poetów Sztuki i Narodu wobec tradycji romantycznej, Rzeszów 2002.
Portrety twórców „Sztuki i Narodu”, red. J. Tomaszkiewicz, Warszawa 1983.
Święch J., Wstęp, [w:] K.K. Baczyński, Wybór poezji, Warszawa 1982.
Witkowska A., Literatura romantyzmu, Warszawa 1989.
