Abstrakt
Dla sukcesów militarnych armii rzymskiej niezwykle ważne były drogi oraz uzbrojenie żołnierzy. Charakterystyczne dla rzymskich legionistów były ich sandały, czyli caligae, skrojone z jednego kawałka skóry, wiązane rzemieniem. Miały one grubą, nabijaną ćwiekami podeszwę, zrobioną z trzech warstw skóry. Zimą ocieplano je tkaniną albo futrem. O wyglądzie i znaczeniu caligae świadczą m.in. literatura i rzeźby rzymskie. Od caligae pochodzi przydomek cesarza Kaliguli.
Bibliografia
Cyceron, Ad Atticum; tekst łaciński według ed. L.C. Purser, Oxford 1903; tłum. G. Pianko.
Dion Kasjusz, Historia rzymska (Romaike historia); tekst grecki według ed. E. Cary, H.B. Foster, London–New York 1914.
Izydor z Sewilli, Etymologiae; tekst łaciński według ed. A.C. Vega, Escorial 1940.
Józef Flawiusz, Wojna żydowska (Peri tu Iudaiku polemu); tekst grecki według ed. B. Niese, Berlin 1895; tłum. J. Radożycki.
Juwenalis, Saturae; tekst łaciński według ed. G. G. Ramsay, London–New York 1918.
Petroniusz, Satyricon; tekst łaciński według ed. M. Heseltine, London 1913.
Pliniusz Starszy, Historia naturalis; tekst łaciński według ed. T.T. Travillian, London–New Delhi–New York–Sydney 2015.
Seneka, De beneficiis; tekst łaciński według ed. J.W. Basore, London 1935; tłum. L. Joachimowicz.
Swetoniusz, Augustus/Caligula/Vitelius; tekst łaciński według ed. M. Ihm, Lipsiae 1907; tłum. J. Niemirska-Pliszczyńka.
Valerius Maximus, Factorum et dictorum memorabilium libri novem; tekst łaciński według ed. K.F. Kempf, Leipsig 1888.
Carcopino J., Życie codzienne w Rzymie w okresie rozkwitu cesarstwa, tłum. M. Pąkcińska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1960.
Duval P.-M., Życie codzienne w Galii w okresie pokoju rzymskiego (I–III wiek n.e.), tłum. E. Bąkowska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1967.
Gilliam J.F., Milites Caligati, „Transactions and Proceedings of the American Philological Association” 1946, vol. 77, s. 183-191.
Göpfrich J., Römische Lederfunde aus Mainz, Dt. Schuhmuseum, Offenbach am Main 1991.
Judson H.P., Armia Cezara. Studia nad sztuką wojenną Rzymian w ostatnich dniach Republiki, tłum. D. Budacz, Napoleon V, Oświęcim 2012.
Knötzele P., Römische Schuhe: Luxus an den Füssen, K. Theiss, Stuttgart 2007.
Mireaux É., Życie codzienne w Grecji w epoce homeryckiej, tłum. S. Kołodziejczyk, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1962.
Mała encyklopedia kultury antycznej. A-Z, red. Z. Piszczek, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1990.
Tugwell S., Caligae and Other Items of Medieval Religious Dress: A Lexical Study, „Romance Philology” vol. 61, issue 1, 2007, s. 1–23.
Wielowiejski J., Na drogach i szlakach Rzymian, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1984.
Dion Kasjusz, Historia rzymska (Romaike historia); tekst grecki według ed. E. Cary, H.B. Foster, London–New York 1914.
Izydor z Sewilli, Etymologiae; tekst łaciński według ed. A.C. Vega, Escorial 1940.
Józef Flawiusz, Wojna żydowska (Peri tu Iudaiku polemu); tekst grecki według ed. B. Niese, Berlin 1895; tłum. J. Radożycki.
Juwenalis, Saturae; tekst łaciński według ed. G. G. Ramsay, London–New York 1918.
Petroniusz, Satyricon; tekst łaciński według ed. M. Heseltine, London 1913.
Pliniusz Starszy, Historia naturalis; tekst łaciński według ed. T.T. Travillian, London–New Delhi–New York–Sydney 2015.
Seneka, De beneficiis; tekst łaciński według ed. J.W. Basore, London 1935; tłum. L. Joachimowicz.
Swetoniusz, Augustus/Caligula/Vitelius; tekst łaciński według ed. M. Ihm, Lipsiae 1907; tłum. J. Niemirska-Pliszczyńka.
Valerius Maximus, Factorum et dictorum memorabilium libri novem; tekst łaciński według ed. K.F. Kempf, Leipsig 1888.
Carcopino J., Życie codzienne w Rzymie w okresie rozkwitu cesarstwa, tłum. M. Pąkcińska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1960.
Duval P.-M., Życie codzienne w Galii w okresie pokoju rzymskiego (I–III wiek n.e.), tłum. E. Bąkowska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1967.
Gilliam J.F., Milites Caligati, „Transactions and Proceedings of the American Philological Association” 1946, vol. 77, s. 183-191.
Göpfrich J., Römische Lederfunde aus Mainz, Dt. Schuhmuseum, Offenbach am Main 1991.
Judson H.P., Armia Cezara. Studia nad sztuką wojenną Rzymian w ostatnich dniach Republiki, tłum. D. Budacz, Napoleon V, Oświęcim 2012.
Knötzele P., Römische Schuhe: Luxus an den Füssen, K. Theiss, Stuttgart 2007.
Mireaux É., Życie codzienne w Grecji w epoce homeryckiej, tłum. S. Kołodziejczyk, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1962.
Mała encyklopedia kultury antycznej. A-Z, red. Z. Piszczek, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1990.
Tugwell S., Caligae and Other Items of Medieval Religious Dress: A Lexical Study, „Romance Philology” vol. 61, issue 1, 2007, s. 1–23.
Wielowiejski J., Na drogach i szlakach Rzymian, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1984.