Moralność upolityczniona jako „usprawiedliwienie” różnych form przemocy. Etycy w obronie wartości zagrożonych

Abstrakt

Tekst dotyczy miejsca etyki w życiu społecznym i odnosi się do relacji między moralnością a polityką. Analizuje, w jaki sposób wszelkie próby zdominowania przez politykę sfery moralnej prowadzą do zaprzeczenia istoty moralności, której fundamentem jest sprawczość podmiotu, wolność wyborów i odpowiedzialność za nie, intersubiektywna obiektywność ocen i norm oraz dążenie do uniwersalizacji wartości. Sprowadzanie moralności do roli narzędzia w sprawowaniu władzy politycznej, manipulowanie ludźmi poprzez usprawiedliwianie stosowania różnych form przemocy, generowanie podziałów społecznych, gloryfikacja dyrektywy posłuszeństwa, a piętnowanie wybranych konfliktów wskazują na symptomy zdewastowania sfery moralnej. Jednym z fundamentalnych kryteriów moralnych są uzasadnienia prawdziwości i słuszności ocen i norm, natomiast moralność upolityczniona nie posiada takiej zdolności i próbuje ją zastąpić przez usprawiedliwienie i wyjaśnianie przyczyn łamania zasad moralnych. Tylko właściwe kształtowanie świadomości moralnej członków każdej społeczności może stanowić tamę w narzucaniu i określaniu przez władzę wyobrażeń dotyczących dobra moralnego, godności, prawdy, sprawiedliwości, tolerancji.